30. yılını ve 15. yaşını kutlayan İstanbul Bienali, bu yıl 16 Eylül – 12 Kasım arasında gerçekleşiyor ve sanatçı ikilisi Elmgreen ve Dragset’in mizah dolu, eleştirel ve dikkat isteyen dünyasından çıkan bir seçkiyle ziyaretçileri karşılamaya devam ediyor.

İç mimariyle ilgilenen ve kendi küçük dünyalarımızı nasıl kurduğumuza bakmaya çalışan ikili, bireyleri evlerinden vurmaya çalışıyor ve “komşu”yu gündeme alıyor. Dünya karşısında çaresiz olan sıradan insanların yönetebilecekleri küçük dünyalara dair nasıl sorular sorduklarıyla ilgileniyorlar. Bu yüzden de “İyi bir komşu korkmadığınız bir yabancı mıdır?” ile başlayan 40 soruyla izleyicileri baş başa bırakıyorlar. Serginin küratörlerinden Elmgreen, ayrıca komşuluk teması üzerine yıllardır çalışma yaptıklarını belirterek şunları söylüyor “İnsanlar farklı biçimlerde, farklı birliktelikte yaşıyorlar. Haberlerden işittiğimiz, gördüğümüz farklı hayatlar, birliktelikler de var. Bienali de bu farklı birliktelikleri ele alacak şekilde hazırladık”. Elmgreen, 32 ülkeden 56 sanatçının mekân özelliklerine göre eser ürettiğine işaret ederek, şu bilgileri de ekledi: “Bienal sanatçılarımız pek çok kez İstanbul’a gelerek, mekânların mimari özellikleriyle sosyal işlevlerini de incelediler. Toplumdaki ana kurumlara eserlerle bir gönderme yaptık. Mekânlarda komşuculuk temasını kurgusal bir şekilde ele aldık. Ayrıca biz bu yıl Bienale hazırlanırken Türkiye’nin komşuluk tavırlarını da izledik.” 

 Dragset’in yorumu da şu şekilde; “Komşunuz sizden oldukça farklı yaşayan biri olabilir. Ancak umuyoruz ki siz, son dönemde dünyadaki pek çok politikacının aksine ‘öteki’korkunuzla etrafınıza çitler örerek baş etmiyorsunuzdur. 15. İstanbul Bienali’ndeki sanatçılar ev, mahalle, aidiyet ve müşterek yaşam hakkındaki fikirleri çeşitli perspektiflerden tartışmaya açıyor. İşlerden bazıları ev yaşamımızdaki hâl ve koşulların nasıl değiştiğini ve mahallelerimizin geçirdiği dönüşümü incelerken bazıları da günümüzün jeopolitik sorunlarının nasıl üstesinden geldiğimizi mikro ölçekte ele alıyor. Bienal sergiye davet edilen sanatçıların kişisel veya analitik ifadeleriyle biçimlenerek umutlarla hayallerin, hüzünle öfkenin, geçmişle bugünün birbirine karıştığı alanlar yaratıyor.” Yani bienalin bu yılki teması cevaplarla değil, ‘iyi bir komşunun kim olduğuna dair’ sorularla oluşturulmuş diyebiliriz. Küratörler hakkında daha detaylı bilgi almak için tıklayınız

“İyi bir komşu” temalı bienalin mekanları da komşu ve birbirine yürüme mesafesinde 6 komşu mekandan oluşuyor. Sergiler, İstanbul Modern, Galata Özel Rum İlköğretim Okulu, Pera Müzesi ve Küçük Mustafa Paşa Hamamı gibi daha önce de İstanbul bienallerine ev sahipliği yapan mekânların yanısıra, Cihangir’de yer alan ARK Kültür ile Asmalımescit’te yer alan sanatçı stüdyosu gibi konut özelliği taşıyan mekânlar da sanatseverlerle buluşuyor.

Bienalde, Meksikalı sanatçı Alejandro Almanzoa Pereda’nın, betona batırılmış tablosuyla Pera Müzesi’nin manzara tabloları ‘Kesişen Dünyalar’ isimli kalıcı koleksiyon sergisinin içine yerleştirilmiş.

Sanatçı Burçak Bingöl’ün seramikten ürettiği, Beyoğlu’nda yetişen çiçeklerle bezenmiş güvenlik kameraları da şehrin çeşitli noktalarına yerleştirildi. Ayrıca bienal mekanlarından ARK Kültür, kurmaca bir “müze eve” dönüştürüldü. Evin üç katı da Mahmoud Khaled’sinin eserlerine ev sahipliği yapıyor. Görsel açıdan az görünse de büyük anlamlar taşıyan sergi kesinlikle görülmeye değer.

Bir başka güzel sergi de Galata Rum Ortaokulunda sanatseverlerle buluşacak. Pedro Gómez-Egaña ‘nın  Domain of Things/ Eşyaların Etki Alanı görsel açıdan sanatseverlere bir şölen sunmayı hedefliyor.

Temaya ait ve bienal tarafından hazırlanan  sorular ise çok çarpıcı; hem bizi düşündürüyor hem de benliğimizi ve halimizi sorgulamamıza neden oluyorlar. Belki çoğumuzda bir geriye dönüş hissi yaratıyor belki de kendi doğrularımızı sağlamlaştıran bir destek oluşturuyorlar. Tabi tüm bu alternatifler kişisel olarak yön verebildiğimiz, düşünebildiğimiz kadarlar. Şimdi sizleri bu sorularla başbaşa bırakmak isteriz, her soru sonrasında kendinize bir düşünme anı bırakıp, odaklanmak çok etkili oluyor. Tavsiye ederiz…

 

İyi bir komşu, nadiren gördüğünüz birisi midir?

İyi bir komşu, evinde hayvan beslemeyen bir aile midir?

İyi bir komşu, daha yeni taşınmış birisi midir?

İyi bir komşu, sizinle aynı gazeteyi mi okur?

İyi bir komşu, sizin için önemli midir?

İyi bir komşu, Facebook’ta arkadaşınız mıdır?

İyi bir komşu, mahallenizde aktif midir?

İyi bir komşu sizden daha yavaş mı yoksa daha hızlı mıdır?

İyi bir komşu, size her şeyin eskiden nasıl olduğunu mu hatırlatır?

İyi bir komşu asla şikayet etmeyen birisi midir?

İyi bir komşu cinsiyetsiz midir?

İyi bir komşu, duvarın ardından gelen alçak sesleri dinlerken sizi evinizde hissettiren birisi midir?

İyi bir komşu, kız arkadaşı için yemek hazırlarken şarkılar mırıldanan aşık bir kadın mıdır?

İyi bir komşu, hemen yanı başınızdaki evsiz adam mıdır?

İyi bir komşu, güçlü sinyali olan kablosuz internetini şifresiz kullanan birisi midir?

İyi bir komşu, hiç parti vermemiş birisi midir?

İyi bir komşu, sizinkinden daha geniş bir aileye sahip birisi midir?

İyi bir komşu, müzik dinlerken kulaklık mı takar?

İyi bir komşu, mülkünü korumak için silah bulunduran birisi midir?

İyi bir komşu sizden daha zengin mi yoksa daha yoksul mudur?

İyi bir komşu sizden farklı bir ritim duygusuna sahip ve daha yaşlı birisi midir –mesela orada pikap çalarken siz kablosuz mu takılıyorsunuz?

İyi bir komşu sizi rahat bırakan birisi midir?

İyi bir komşu, siz tatildeyken mektuplarınızı toplayan birisi midir?

İyi bir komşu, sadece duygu yüklü bir çocukluk anısı mıdır?

İyi bir komşu yeni taşınıp gitmiş birisi midir?

İyi bir komşu, komşu bir ülkeden midir?

İyi bir komşu, nadiren dışarı çıkan yaşlı bir dul mudur?

İyi bir komşu, 5 yaşındaki çocuğunuza bakmaya istekli midir?

İyi bir komşu, arabasının arkasında “Sınırları Kapatın” yazan birisi midir?

İyi bir komşu, biriktirdiği tuhaf şeyleri penceresinin önüne dizen birisi midir?

İyi bir komşu, siz hastayken size yemek yapar mı?

İyi bir komşu, benzer bir mağaza zincirinden alınmış sizinkinin neredeyse aynısı bir koltuğa oturarak sizinle aynı kanalı mı izler?

İyi bir komşu, bitişikteki kapalı perdelere düşen bir gölgeden mi ibarettir?

İyi bir komşu ince zevkleri olan birisi midir?

İyi bir komşu, defalarca anlattığınız bir öyküyü her seferinde sabırla dinleyen birisi midir?

İyi bir komşu, aidatı yeniden artırmak isteyen apartman yöneticisine karşı yazılan dilekçeyi imzalar mı?

İyi bir komşu, ayakkabılarını kapının dışında bırakan birisi midir?

İyi bir komşu, sizin gibi yaşayan birisi midir?

İyi bir komşu istemek, çok şey mi istemektir?

İyi bir komşu, korkmadığınız bir yabancı mıdır?

 

Kaynak: http://15b.iksv.org/tr – http://bienal.iksv.org